عضویت ورود
بازار سرمایه

بازار سرمایه

بازار سرمایه که با نام بازار بورس اوراق بهادار نیز شناخته می‌شود به بازار دادوستد ابزارهای مالی با سررسید بیشتر از یک سال و دارایی‌های بدون سررسید اطلاق می‌شود. این بخش از بازار مالی نقش مهم‌تری در گردآوری منابع و تأمین نیازهای سرمایه‌گذاری واحدهای تولیدی دارد. بازار سرمایه نسبت به بازار پول بسیار گسترده‌تر است و از تنوع ابزاری بیشتری برخوردار است. در کشورهای توسعه یافته، بازار سرمایه، مرکزیت نظام مالی را تشکیل می‌دهد. از طرفی دیگر، در اغلب کشورهای در حال توسعه، این نقش برعهده بازار پول است. در نظام‌های اقتصادی این چنینی، بانک‌ها نقش مضاعفی دارند زیرا به علت کمبود وجود بازار سرمایه‌ای رشد یافته نظام بانکی باید نیازهای سرمایه‌ای را تامین کند.

وظایف این بازار عبارتند از:

  تشکیل سرمایه در اقتصاد ملی

  تامین سرمایه بنگاه‌ها

  تعیین ارزش و قیمت‌های ذاتی ابزارهای مالی

در نتیجه کار اصلی بازار سرمایه ایجاد پلی ارتباطی بین سرمایه‌گذاران خرد و کلان، متقاضیان این سرمایه مانند بنگاه‌های تولیدی یا شرکت‌ها است . همچنین دو نوع از ابزارهای اصلی مورد استفاده در بازار سرمایه عبارتند از سهام و اوراق قرضه .

لازم به ذکر است با وجود اینکه ریسک‌پذیری در بازار سرمایه به مراتب بالاتر است و اعضای این بازار در سود و زیان شرکت‌های سهامی، شریک خواهند بود اما سودآوری بازارهایی مانند بازار بورس و اوراق بهادار، بسیار بالاتر از سودی است که می‌توان از سپرده‌گذاری در بانک‌ها به دست آورد.

معاملات در بازار سرمایه در دو بخش بازار اولیه و بازار ثانویه انجام می‌گیرد که در ادامه ویژگی‌های هریک از این بازارها را مورد بررسی قرار می‌دهیم:

بازار اولیه

بازار اولیه (primary market)؛ هنگامی که شرکتی قصد ورود به بازار سرمایه را دارد برای اولین بار، اوراق خود را در این بازار مبادله می‌کند. به عبارتی، اوراقی كه در اين بازار عرضه می‌شود تماماً دست اول بوده و سرمایه‌گذاران می‌توانند این اوراق را مستقيماً از خود شركت ناشر يا نماينده فروش آن (شرکت‌های تامین سرمایه، کارگزاری ها یا موسسات مجاز) به قیمت اسمی خريداری کنند.

عرضه عمومی اولیه یا همان IPO، نمونه‌ای از یک بازار اولیه است که اوراق بهادار شرکت برای اولین بار به عموم سرمایه‌گذاران و بدون سابقه قیمت‌گذاری قبلی عرضه می‌شود.

عرضه‌های اولیه می‌تواند به دو صورت عرضه خصوصی اولیه یا عرضه عمومی اولیه انجام شود.

در عرضه خصوصی اولیه، اوراق بهادار شرکت ناشر، به مجموعه‌های بزرگ‌تری مانند صندوق‌ها، شرکت‌های بیمه، بانک‌ها و ... با قیمت مشخص شده واگذار می‌شود که عموما در این حالت قیمت عرضه می‌تواند کمتر باشد در کنار اینکه، مراحل اداری و حساسیت کمتری برای بررسی وضعیت مالی ناشر انجام می‌گیرد.

هدف از ایجاد بازار اولیه، برآرود نیاز به افزایش سرمایه در شرکت‌هایی است که برای انجام فعالیت‌های خود نیاز به سرمایه بالاتر دارند و این موضوع در قالب واگذاری سهام شرکت به عموم سرمایه‌گذاران انجام می‌گیرد.

 سازماندهی انتشار جدید اوراق بهادار

یکی از عناصر مهم این سازماندهی، دانش کافی در خصوص ساختار مالی است که شامل الزامات و در دسترس بودن حقوق صاحبان سهام، نسبت بدهی به سهام و نسبت نقدینگی است که همه‌ی این موارد باید در خصوص انتشار جدید اوراق بهادار به دقت مورد بررسی قرار بگیرند.

 تضمین اوراق بهادار

به این معنی که خرید مقدار مشخصی از سهام منتشر شده جدید با یک قیمت ثابت توسط متعهد پذیره نویسی تضمین می‌شود. زمانی که انتشار اوراق بهادار مورد استقبال عمومی قرار نگیرد، متعهد پذیره نویسی اقدام به خرید سهام می‌نماید. دراین حالت، ریسک شرایط عدم اطمینان از بین می‌رود. وجود خدمات تضمین، هم برای شرکت و هم برای عموم بسیار حائز اهمیت است. شرکت‌ها دریافت پولشان را تضمین می‌کنند و سرمایه‌گذاران نیز از نگرانی دور می‌شوند.

 توزیع اوراق بهادار جدید 

شامل فروش اوراق بهادار به سرمایه گذاران نهایی می‌باشد. این یک کار تخصصی است که توسط کارگزاران و معامله‌گران اوراق بهادار اجرا می‌شود و آن‌ها ارتباطی مستقیم و منظم را با سرمایه گذاران برقرار خواهند کرد. در واقع در زمان توزیع اوراق بهادار، سهام برای اولین بار در دسترس عموم قرار می‌گیرد.

بازار ثانویه

پس از اتمام عرضه اولیه اوراق بهادار در بازار اولیه و اختصاص آن به عموم سرمایه‌گذاران، برای ادامه جریان معاملات نیاز به بازار دیگری وجود دارد که روند تقابل خرید و فروش سهام جهت رسیدن به قیمت بازار را ایجاد نماید که به بازار ثانویه (secondary market)، معروف می‌باشد. بازار ثانويه مجموعه‌ای از خريداران و فروشندگان سهام و ديگر اوراق بهاداری است كه قبلا انتشار يافته است. برای مثال اگر فردی بخواهد سهم يا ورقه قرضه‌ای را كه قبلا توسط ناشر آن به ديگر خريداران عرضه شده است، خريداری نمايد بايد به بازار ثانويه مراجعه كند. لازم به ذکر است که در بازار ثانویه قیمت اوراق بر اساس میزان عرضه و تقاضای آن‌ها مشخص می‌شود. در واقع بازار ثانویه بازاری است که با توجه به متغیرهای اقتصادی، قیمت گذاری منطقی بر اساس گزارشات مالی شرکت را فراهم می‌کند.

اهمیت بازار ثانویه

 به عنوان شاخصی برای تعیین وضعیت اقتصادی یک کشور می‌باشد که افزایش یا کاهش بازار سهام نشانگر رونق یا رکود در اقتصاد است.

 عامل تضمین نقدینگی برای سرمایه‌گذاران، چرا که آن‌ها می‌توانند در این بازار به راحتی اوراق بهاداری که در بازار اولیه خریداری کرده‌اند را داد و ستد نمایند و به علت سازماندهی و قانونی بودن این بازار خریداران و فروشندگان به سادگی اقدام به خرید یا فروش سهام می‌کنند.

 فرصتی برای کسب بازده، سرمایه‌گذاری، به کارگیری پول ساکن سرمایه‌گذاران، کنترل و نظارت بر شرکت ها؛ بازار ثانویه اجازه معامله شرکت‌هایی که در بورس اوراق بهادار پذیرفته نشده اند را  نمی‌دهد. همچنین نظارت بر خرید و فروش و الزام به انتشار گزارشات مالی ناشر، توسط نهادهای نظارتی در این بازار انجام می‌گیرد تا منافع سرمایه‌گذاران حفظ شود.

انواع بازار ثانویه

بورس اوراق بهادار تهران و فرابورس ایران از جمله بازارهای ثانویه می‌باشند که با توجه به وضعیت و نوع اوراق بهادار مورد معامله، نوع بازار آن‌ها متفاوت است و به چندین دسته تقسیم بندی می‌شوند.

بازار بورس اوراق بهادار تهران دارای دو بازار به نام های بازار اول و بازار دوم می‌باشد. بازار اول بورس، خود دارای دو تابلو به نام‌های تابلو اصلی و تابلو فرعی می‌باشد.

شرایط پذیرش در هرکدام از این بازارها متفاوت است و شرکت‌ها از جهت سرمایه ثبت شده ناشر، میزان شناوری سهام، وجود یا عدم وجود زیان انباشته، سابقه فعالیت ناشر و حداقل تعداد سهامداران و... در هرکدام از این بازارها می‌تواند قرار گیرند. همچنین شرکت‌هایی که هنگام عرضه اولیه، شرایط پذیرش در بازار بورس را احراز نکردند، جهت انجام معاملات ثانویه در بازار فرابورس ایران فعالیت می‌کنند. بازار فرابورس ایران نیز به چندین بازار از جمله بازار اول و بازار دوم فرابورس، بازار پایه، بازار عرضه (معاملات عمده و بلوکی)، بازار ابزارهای نوین مالی تقسیم بندی می‌شود.

بعدی

(شرکت‌های سهامی)

این صفحه را برای دوستانتان به اشتراک بگذارید:

https://niciacademy.ir/-%d8%a8%d8%a7%d8%b2%d8%a7%d8%b1-%d8%b3%d8%b1%d9%85%d8%a7%db%8c%d9%87

قبلی

(بازار پول)