عضویت ورود
صفحه مقالات

تعریف سهام:

شرکت های سهامی، سرمایه خود را به قسمت های کوچک و مساوی تقسیم می کنند که به هریک از آنها سهم می گویند. ارزش اسمی هر سهم در ایران طبق قانون تجارت (1000 ریال ) می باشد. شرکت های سهامی به ازای سرمایه گذاری افراد، برای آنها گواهینامه صادر می کنند.

سهام را می توان از جهات مختلفی تقسیم بندی کرد.

از نظر شکل به دو دسته سهام بی نام و سهام با نام و از نظر حقوق دارنده سهام به دو دسته عادی و ممتاز تقسیم می شود.

الف) سهام بی نام:

سهمی است که مشخصات صاحب سهم روی آن درج نمی شود و در حكم اسناد در وجه حامل است مانند چک، سفته. سهم بی نام از لحاظ مالكيت شبیه اسکناس است و نزد هر شخصی یافت شود متعلق به همان شخص محسوب می شود مگر اینکه خلاف آن ثابت گردد (به عنوان مثال، مفقود شدن یا به سرقت رفتن سند به اثبات برسد.)

سهام بی نام از لحاظ اعتبار کاملا با سهام با نام برابر است. سهام بی نام اغلب زمانی مورد استفاده شرکت های سهامی قرار می گیرد که قصد دارند افراد بیشتری را جهت سرمایه گذاری و فروش اوراق بهادار جذب کنند.

ب) سهام با نام:

سهام بانام سهامی است که مالک آن مشخص و معین است. در تعریف سهام با نام باید به این نکته توجه داشت که هم می توان روی ورقه سهم که دارای شماره مخصوص است، نام دارنده آن را ذکر کرد و هم می توان به این قید اکتفا کرد که سهم بانام است و نام صاحب آن را در دفتر سهام شرکت آورد. مگر در مواردی از جمله زمانی که تمام مبلغ اسمی هر سهم پرداخت نشده باشد، مدیران شرکت سهام را به عنوان وثیقه به سپرده گذاشته باشند که در این صورت تا خاتمه مفاصاحساب دوره تصدی مدیران، سهام غیرقابل انتقال است. به منظور حمایت از حقوق محجورین و صغار نیز صدور سهام بانام ، اجباری و الزامی است.

سهام بانام در شرکت ها با نشانی مشخص و شماره ردیف معلوم در دفتر سهام شرکت به نام شخص به ثبت می رسد. لازم به ذکر است که نقل و انتقال سهام بانام، باید در دفتر سهام شرکت به ثبت برسد و انتقال دهنده یا وکیل یا نماینده قانونی او باید انتقال را در دفتر انتقال سهام امضاء کند.

از جمله مزایای سهام با نام آگاهی شرکت های بزرگ است که سهامداران زیادی دارند و از این طریق نسبت به هویت همه سهامداران خود آگاه می شوند. این امر موجب می شود تا شرکت به آسانی با همه سهامداران خود ارتباط پیدا کند و برای اموری از قبیل تقسیم سرمایه، تفویض اختیارات مدیریتی و تصمیم گیری آسان تر عمل نماید.

ویژگی های سهام از منظر حقوق دارنده سهام:

الف) سهام عادی:

سهام عادی یا (Common stock) سندی است که نشان می دهد یک سرمایه گذار، مالک درصد معینی از یک شرکت است ودرصد معینی از سود شرکت و مزایای دیگری که به سهام داران تعلق می گیرد را دریافت خواهد کرد. تمام شرکت های سهامی، سهام عادی منتشر می کنند در واقع سهام عادی متداول ترین نوع اوراق بهادار در بازار سرمایه ایران می باشد. دارندگان سهام عادی مالکان اصلی شرکت بوده و به نسبت مالکیت خود در مجمع عمومی شرکت دارای حق رای است. از دیگر حقوق و مزایای سهامداران عادی می توان به موارد زیر اشاره کرد:

۱-حق دریافت سود سهام؛

۲-حق رأی دادن در مجامع عمومی عادی و مجمع فوق‌العاده؛

۳-حق تقدم در خرید سهام جدید؛

۴-حق باقی‌مانده دارایی پس از انحلال شرکت؛

۵-حق اطلاع از فعالیت ‌های شرکت.

سهام عادی از ارزشی اسمی برخوردار است که با توجه به قانون تجارت ارزش اسمی آن 1000 ریال است اما ارزش واقعی سهام بر اساس قیمت به دست آمده از طریق نیروی عرضه و تقاضا در بازار، مؤلفه های بنیادی شرکت و احساس سرمایه گذار نسبت به آن محاسبه می‌شود.

سهامداران عادی در پایین‌ترین اولویت در ساختار مالکیت قرار دارند. اگر شرکت ورشکست شود، سهامداران عادی تا زمانی که طلبکاران و سهامداران ممتاز پولشان را از باقی‌مانده اموال شرکت دریافت نکرده‌اند، حقشان را دریافت نخواهند کرد. این امر سهام عادی را ریسکی تر از اوراق قرضه و مشارکت یا سهام ممتاز می‌کند. نکته مثبت این نوع سهام این است که این نوع سهام معمولاً در بلندمدت عملکرد بهتری از اوراق قرضه و سهام ممتاز دارند.

ب) سهام ممتاز:

در کنار سهام عادی که مهم‌ ترین منبع تأمین مالی شرکت‌ های سهامی عام و خاص است، گونه ای کمتر شناخته شده از سهام وجود دارد که سهام ممتاز(Preferred stock / Preferred share) نامیده می شود. سهام ممتاز به سهامی اطلاق می شود که در مقایسه با سایر سهام ( سهام عادی ) از امتیاز و اولویت برخوردار باشند.

تساوی حقوق سهام داران یکی از اصول اساسی شرکت های سهامی است ولی در مواردی که ضرورت ایجاب کند شرکت سهامی مبادرت به صدور سهام ممتاز می کند. بر این اساس اگر شرکت نتواند به آسانی به منابع مالی دسترسی پیدا کند به ناچار امتیازات بیشتری برای سهام داران جدید قائل می شود. طبق ماده ۴۲ هر شرکت سهامی می تواند به موجب اساسنامه و همچنین تا موقعی که شرکت منحل نشده است طبق تصویب مجمع عمومی فوق العاده صاحبان سهام، سهام ممتاز انتشار دهد. اجازه انتشار سهام ممتاز و امتیازات وابسته به آن و نحوه استفاده از آن باید در اساس نامه شرکت به وضوح پیش بینی شود و هر گونه تغییر در امتیازات وابسته به سهام ممتاز باید به تصویب مجمع عمومی فوق العاده شرکت با جلب موافقت دارندگان نصف به علاوه یک این گونه سهام انجام گیرد.

دلیل اطلاق نام ممتاز به این نوع سهام، اولویت در دریافت سود سهام است. این اولویت ها معرف حقوق دارندگان سهام ممتاز برای دریافت سود سهام سالانه بوده و بر مبنای مبلغ ریالی یا درصدی از مبلغ اسمی سهام تعیین می گردد. حق تقدم در دریافت سود سهام ممتاز در مقایسه با سهام داران عادی بدین معنی است که در زمان تصویب سود سهام توسط مجمع عمومی، ابتدا سود سهام ممتاز بر مبنای تعیین شده پرداخت و باقی مانده سود بین سهام داران عادی تقسیم می گردد.

بعدی

(اوراق بدهی)

این صفحه را برای دوستانتان به اشتراک بگذارید:

https://niciacademy.ir/-%d8%a7%d9%86%d9%88%d8%a7%d8%b9-%d8%b3%d9%87%d8%a7%d9%85

این مطلب را می پسندم:
قبلی

(شرکتهای سهامی)